NVK voor leden

Verkrijg hier toegang tot exclusieve NVK ledencontent.

FAQ COVID-19

Sinds het begin van de coronacrisis leven er ook onder kinderartsen veel vragen rondom COVID-19. Alle vragen die ons bereikten, hebben we voorgelegd aan het NVK-COVID-19-team. U vindt de vragen en antwoorden hieronder terug. Via de optie 'Filter op categorie' kunt u eerst een selectie maken tussen de volgende categorieën:

  • Behandeling
  • Isolatie & Quarantaine
  • Onderzoek & Testen
  • Overig
Isolatie & Quarantaine Laten we kinderen die hoesten en koorts hebben in een aparte kamer wachten?

Ons advies is om deze kinderen zo veel mogelijk af te zonderen, maar ook hiervoor geldt: het eigen ziekenhuis hoort hier een richtlijn voor op te stellen. Een en ander is namelijk ook afhankelijk van de lokale situatie (hoe is bijvoorbeeld de SEH ingericht?).

Isolatie & Quarantaine

De Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) en het Center of Disease and Control (CDC) geven aan dat moeder en kind postpartum bij elkaar kunnen blijven. Er wordt gesteld dat de nadelige effecten van scheiding van moeder en kind op de emotionele binding en de borstvoeding in deze belangrijke eerste fase niet opwegen tegen een eventuele besmetting van het kind. De kans op besmetting wordt verkleind door de navolgende voorzorgsmaatregelen. Indien moeder en kind in dezelfde kamer verblijven wordt buiten de verzorging een afstand van minimaal 2 meter aangehouden. Bij verzorgen en het geven van borstvoeding is goede handhygiëne een vereiste en indien beschikbaar het dragen van een chirurgisch mondmasker. Hoesten en niezen in de nabijheid van het kind dienen te worden vermeden.

Overig

Nee, daar hebben we geen ‘harde’ aanwijzingen voor. Wel merken we dat er soms enige terughoudendheid is om bij 41 weken in te leiden. In meerdere regio’s worden brieven en filmpjes gebruikt (samen met verloskundigen) om zwangeren te wijzen op het belang om klachten te melden en te komen. Voor zover bij ons bekend worden er door gynaecologen geen zwangeren geadviseerd om thuis te bevallen terwijl er een ‘foetale indicatie’ is voor bewaking, follow up of observatie.

Onderzoek & Testen

Inmiddels is er een landelijke registratie-studie naar kinderen met COVID-19 opgestart: de COPP-studie (COVID-19 in Pediatric Patients). Het doel van deze studie is het beschrijven van de presentatie en het beloop van COVID-19 bij kinderen die zich in de Nederlandse ziekenhuizen presenteren (poliklinisch en/of klinisch). Het is de bedoeling om alle kinderen met COVID-19 te registreren. Dus kinderen die al waren opgenomen voordat de registratie beschikbaar was, kunnen met terugwerkende kracht worden geregistreerd. Deze landelijke registratie bevat voldoende items om aan te kunnen sluiten bij internationale registraties (zoals bijvoorbeeld de ISARIC-registratie). Tevens biedt de registratie de mogelijkheid om aanvullende en langetermijnstudies naar COVID-19 bij kinderen in Nederland op te zetten.

Vanuit de NVK vindt organisatorische ondersteuning plaats. Hiervoor zal het net gestarte landelijk Samenwerkingsverband Pediatrie in Nederland (SPIN) voor onderzoek in de algemene Kindergeneeskunde worden ingezet. Het is nadrukkelijk de bedoeling is dat deze registratie dóór alle kinderartsen, maar dus ook ván alle kinderartsen is.

Meer informatie over de achtergrond van de studie, hoe aan te sluiten bij deze studie en hulp bij lokale implementatie is te vinden op www.covidkids.nl. De lokale onderzoeker kan zich aanmelden via aanmelden@covidkids.nl. Tijdens de loop van het onderzoek zal via bovengenoemde website een live update van de belangrijkste resultaten worden getoond. Daarmee is een samenvatting van de data direct beschikbaar voor alle deelnemers en het algemene publiek.

Voor algemene vragen over bovenstaande kunt u terecht bij Willem de Vries, NVK-bestuur/SPIN via w.b.devries-3@umcutrecht.nl met nvk@nvk.nl in cc.

Overig

Er is geen bewijs dat gebruik van extra vitamine C een beschermende of onderdrukkende werking heeft.

Behandeling

Daar lezen we niets over en het lijkt ons in de praktijk ook onwerkbaar. Je weet namelijk niet direct of een patiënt positief is. Ons advies: vraag na of het eigen ziekenhuis hier al een richtlijn voor hanteert.

Isolatie & Quarantaine

Nee, dit is niet nodig. Uiteraard moeten deze kinderen wel in standaard isolatie worden gezien, vanwege de verdenking op een infectieuze gastro-enteritis (zoals Rota, Noro, et cetera). Geïsoleerde gastro-intestinale klachten, zonder respiratoire klachten, ten gevolge van COVID-19 zijn sowieso uitzonderlijk en betreft zo'n 2 tot 3% bij volwassenen. Dit ligt bij kinderen waarschijnlijk iets hoger, maar ook op kinderleeftijd betreft dit nog steeds de uitzondering. Daarbij kan het virus weliswaar aantoonbaar zijn in feces en braaksel, vooralsnog zijn er nog geen aanwijzingen dat dit repliceerbaar en infectieus virus betreft. Het verzorgend personeel loopt dan ook geen risico om via deze weg besmet te raken, mits de reguliere isolatiemaatregelen in acht worden genomen.

Behandeling

De consensus binnen de Sectie Kinderlongziekten (SKL) en NVALT (sectie astma) is dat prednisolon een essentieel onderdeel is van de behandeling van een ernstige astma-exacerbatie en dus gewoon, zoals gebruikelijk, moet worden gegeven. Als de patiënt daarnaast ook een COVID-pneumonie heeft, dan is dat op de kinderleeftijd uitzonderlijk en is thuisbehandeling niet op zijn plaats. Respons op prednisolon is dus goed te monitoren wat betreft de verbetering van het astmabeeld of een verslechtering van de COVID-pneumonie. Voortschrijdend inzicht zal voor deze patiëntengroep zeker nog komen.

Isolatie & Quarantaine

Cohortverpleging wordt inmiddels in meerdere ziekenhuizen toegepast. Geen enkel ziekenhuis zal bijvoorbeeld voldoende onderdrukkamers beschikbaar hebben voor alle verdachte patiënten, waardoor cohortverpleging het beste alternatief wordt. Maar in feite moet dit op ziekenhuisniveau worden afgesproken.

Behandeling

Ons behandelstandpunt is op basis van een goede onderbouwing geschreven, maar het is geen ‘hard’ standpunt. Er kan dus altijd van worden afgeweken.

Overig

Jazeker. Een gezond kind met Downsyndroom (zonder significante problematiek op het gebied van afweer, hart of longen) wordt in onze triageleidraad beschouwd als ‘hoogste prioriteit’. Daar is geen twijfel over mogelijk.

Isolatie & Quarantaine

Hier hebben wij als NVK geen protocol voor. Dit is aan de ziekenhuizen zelf en wordt per ziekenhuis anders geregeld. De norm is en blijft om zo veel mogelijk de anderhalvemeternorm te handhaven. Deze situatie is bovendien per afdeling anders.

Behandeling

Bij kinderen jonger dan 12 jaar hoeft geen 1,5 meter afstand in acht te worden genomen en hoeven er geen beschermingsmiddelen te worden gebruikt, ook niet bij ‘risicovolle handelingen’. Dit geldt ook bij jonge kinderen, bij wie onderzoek niet mogelijk is zonder de nabijheid van een ouder: er zijn geen beschermingsmiddelen nodig. Uiteraard zal iedereen zijn best doen de duur van de nabijheid van een ouder zo veel mogelijk te beperken. Het kan behulpzaam zijn ouders hier van tevoren op te wijzen.

Behandeling

Bij een venturimasker (oftewel het zuurstofkapje waar vaak ook over wordt verneveld) wordt een lagere flow gegeven met 5-8l/min, de ingeademde lucht bevat een zuurstoffractie van 40-60%, afhankelijk van de flow, deze moet ten minste 5 liter zijn zodat CO2-retentie niet optreedt. De nrbm heeft er een zak aan zitten, de flow en de fio2 is hoger, en CO2-retentie kan niet optreden, maar de consensus (weinig onderbouwing) is dat er een hoger risico op aerosolsverspreiding is. Vandaar het advies om daarbij ffp1-maskers te gebruiken.

Overig

We gaan ervan uit dat dit een hypothetische kwestie is. Zeker in de situatie waarin we aanstonds dreigen te komen zal er (ook landelijk) worden ingezet op het waarborgen van ambulancevervoer teneinde IC-capaciteit vrij te maken. Maar indien zo’n situatie zich ergens in Nederland zou voordoen, willen we dat graag onmiddellijk weten, zodat we actie kunnen ondernemen.

Behandeling

Ten aanzien van de eerste 48 uur is het standpunt op dit moment dat het veilig kan, omdat de neonaat van de COVID-positieve moeder nog niet besmettelijk is. Voor daarna zijn er 2 punten: 1) De veiligheid van medewerkers en andere patiënten. Dit is een lastige kwestie. In een box en met de juiste hygiënische maatregelen van medewerkers moet dit kunnen. Op een zaal is het standpunt op dit moment: nog niet. 2) De effectiviteit. De reden van noodzaak voor CPAP/HFNC is bij de neonaat bijna nooit (alleen) COVID. De effectiviteit wordt gelijk als bij andere neonaten beschouwd.

Overig

We hebben de laatste maand bijna geen kinderen meer met bronchiolitis. Daarbij is het een risico voor zorgpersoneel om deze vaccinatie bij mensen thuis te gaan zetten. Ons voorstel is daarom om de synagis-vaccinatie voor dit seizoen stop te zetten. Uitzondering daarbij: ernstige BPD waarvoor nog O2 thuis.

Onderzoek & Testen

Bij klachten is ons antwoord ‘ja’. Anders zeker niet. Bovenstaande geeft alleen aan dat COVID-19 nog altijd in Nederland niet heel erg hard de kinderen raakt, en dat je voorzichtig moet zijn bij klachten.

Behandeling

Er worden verschillende criteria gehanteerd van > 37.4 tot > 38.0 graden. Het koortscriterium van 37.4 graden is gebaseerd op het feit dat onder volwassen patiënten een deel geen koorts heeft bij presentatie in het ziekenhuis. Dit zal minder representatief zijn voor kinderen. Kinderen ontwikkelen gemakkelijker koorts en een afkappunt van 37.4 graden zorgt voor veel kinderen zonder luchtwegklachten die voldoen aan de casusdefinitie van verdenking COVID. RIVM hanteert > 38.0 graden, dat adviseren wij dus ook.

Overig

Bernhoven heeft een collegiale supportgroep vanuit HRM, waarbij ook de psychologen en de maatschappelijk werkers zijn aangeschoven. Zij zijn aanwezig tijdens de briefing en debriefing die dagelijks plaatsvindt bij de dienstwisselingen. Er wordt ook aandacht besteed aan gezonde voeding, voldoende slaap en beweging. Daarnaast is er een groepje artsen dat is opgeleid tot ‘peerspupporter’ (al vóór deze crisis), dat dagelijks op de afdelingen bij de artsen langsloopt.

Behandeling

Het is belangrijk hier heel duidelijk over te zijn: bij kinderen jonger dan 12 jaar hoeft geen 1,5 meter afstand in acht te worden genomen en hoeven er geen beschermingsmiddelen te worden gebruikt, ook niet bij ‘risicovolle handelingen’. Het is belangrijk dat ouders weten dat we niet op een dergelijke wens in zullen gaan. Kinderen gaan vanaf 11 mei ook weer naar school en ook de leerkracht heeft geen mondkapje op en ook daar geldt de 1,5 meter richtlijn niet. Er is voor ons geen reden om een ander beleid te voeren.

Onderzoek & Testen

In sommige studies onder volwassenen wordt obesitas als risicofactor beschreven, maar in andere weer niet: nog enigszins onduidelijk dus. Met het opstarten van de landelijke registratie COVID-patiënten in de kindergeneeskunde krijgen we hier hopelijk meer zicht op.

Behandeling

Dit advies is tot stand gekomen op basis van logica en enkele publicaties. In expiratiegas zitten bij geïnfecteerde patiënten virusdeeltjes, ook al is dit in lagere concentratie dan in een keelwat/spoelsel. Bovendien is het vrij normaal dat een patiënt gaat hoesten tijdens of door het vernevelen. Daarbij is dit advies ook ter bescherming van artsen en verpleegkundigen onderdeel van ons protocol geworden.

Isolatie & Quarantaine

Het klinisch beeld van COVID-19 bij kinderen is heel wisselend. Er worden met enige regelmaat kinderen positief getest die voor iets heel anders zijn opgenomen. In hoeverre zij dan infectieus zijn staat niet vast. Nu testen steeds ruimer beschikbaar komen, moeten we er niet te terughoudend mee zijn. Bij koorts sowieso. In dit soort gevallen raden wij dus ook volledige bescherming aan.

Isolatie & Quarantaine

Indien de zwangere/moeder COVID-19-positief is, wordt het kind primair als positief beschouwd. Tot nu toe is er geen verticale transmissie beschreven. Er is een kleine kans dat er bij de geboorte virus-overgebracht plaatsvindt van moeder naar de neonaat. De neonaat is gedurende de latentietijd (dag 0 en 1) niet besmettelijk. Strikt genomen zou je dan de eerste dag het kind niet in isolatie moeten leggen, maar dat is niet heel praktisch. Een CPAP en masker- en ballon-beademing zien we dus ook niet als een hoog risico-handeling tijdens opvang en opname, omdat het kind de eerste twee dagen niet besmettelijk is. Het kind hoeft niet geïsoleerd (in een gesloten couveuse) te worden vervoerd naar de couveuse-afdeling.

Isolatie & Quarantaine

Ons advies is om de zorgen voor het extra risico op besmetting en het overdragen hiervan op het eigen kind met de eigen werkgever te bespreken. Wellicht zijn er mogelijkheden om taken te ruilen, waardoor de ouder niet direct zelf in de frontlinie zit. Overigens is gebleken dat de meeste zorgmedewerkers die besmettingen oplopen dat buiten het ziekenhuis doen.

Onderzoek & Testen

Een epidemiologische studie uit China van 2143 kinderen met (verdenking op) COVID-19 beschrijft 731 bevestigde en 1412 verdachte casus. De gemiddelde leeftijd van de kinderen was 7 jaar. De infectie in deze groep werd als volgt onderverdeeld: asymptomatisch, mild, matig, ernstig of kritiek. Veruit de meerderheid, namelijk 90%, was asymptomatisch (en werd getest omdat er exposure was geweest of het kind uit een risicogebied kwam), of had milde of matige symptomen. 5,2% had ernstige symptomen, resulterend in zuurstofbehoefte, 0,6% was kritiek en werd op een IC opgenomen voor invasieve beademing. Eén jongen van 14 jaar overleed. Wij kennen niet de verhalen van heel snel achteruitgaan, zoals dat bij volwassenen wordt gezien.

Overig

Daar is op dit moment geen behoefte aan, de Intensive Care Kinderen heeft nog voldoende capaciteit. Maar in uiterste gevallen is het een overweging.

Behandeling

Bij volwassenen is men terughoudend met prednisolon, omdat er casuïstiek is dat het juist een negatief effect kan hebben. Vandaar ook de discussie over prednisolon in de behandeling van astma en de uitspraken hieromtrent. Er is voor zover wij weten geen evidence of casuïstiek dat er wel een rol is.

« 1 2 2/2 (59)